Piramit efsanesi aydınlandı!
Piramitleri inşa edenlerin köleler olduğu düşüncesinin yanlış olduğunu belirten Mısır arkeoloji yetkilisi Zahi Havas, mezardaki işçilerin yoksul ailelerden geldiklerini ve yaptıkları iş dolayısıyla kendilerine saygı duyulduğunu söyledi.
Havas, “Köle olsalardı hiçbir zaman böyle muteber bir şekilde gömülmezlerdi” dedi.
Antik Yunan tarihçisi Heredot piramitleri yapanların köleler olduğunu söylemiş, Mısırlılar bunun bir mit olduğunda ısrar etseler de, piramitlerin yapımında kölelerin kullanıldığı düşüncesi Hollywood filmlerince yayılmıştı.
Piramitleri yapanların mezarları ilk kez 1990 yılında, bir turistin bindiği atın ayağının bir duvara çarpması ve daha sonra bu duvarın
TARİH
Sipahi örgütü ilk kez Orhan Gazi döneminde kuruldu.
Osmanlı Devleti’nde toplam 36 kişi padişahlık yapmıştır.
III.Osman zamanında hiç ayaklanma ve savaş olmamış sadece büyük yangınlar çıkmıştır.
Hz.Muhammed’in(s.a.) ilk diblomatik başarısı Hudeybiye Antlaşması’dır.
Osmanlı Devleti’nde en fazla patişah ismi Mehmet’tir.
Osmanlı döneminde ilk denizaltıyı İbrahim Efendi yapmıştır.
İlk vezirlik sistemi Abbasiler tarafından oluşturulmuştur.
Osmanlı Devleti padişahlarından piyanist olan ilk ve tek patişah V.Murat’tır.
İkta sistemi ilk defa Hz.Ömer zamanında uygulanmıştır.
İlk Safevi padişahı Şah İsmail’dir.
Osmanlı Devleti’nin ilk halifesi Yavuz Sultan Selim’dir.
Tarihte ilk ticaret kolonileri İyonlar tarafında oluşturulmuştur.
Balkanlar II.Kosova savaşı ile ilk kez Türk yurdu olmuştur.
İlk anayasayı Babiller oluşturmuştur.
Osmanlı Devleti’nde ilk tershane Yıldırım Bayezid devrinde Gelibolu’da oluşturulmuştur.
Sivil Savunma teşkilatı ilk olarak I.Dünya Savaşı esnasında oluşturulmuştur.
Orta Doğu’ya 4 kez Haçlı Seferi düzenlenmiştir.
Müslümanlarla Türkler ilk kez 4 Halife devrinde karşılaşmıştır.
Osmanlı Devleti’nde ekberiyet sistemi ilk defa I.Ahmet devrinde uygulanmıştır.
İlk bütçe Tarhuncu Ahmet Paşa tarafından düzenlenmiştir.
İlk Türk amiral Çaka Bey’dir.
İlk Türk deniz savaşını Çaka Bey yapmıştır.
Osmanlı Devleti’nde ilk divan Orhan Bey döneminde kurulmuştur.
Osmanlı Devleti’nin toprak kaybettiği ilk antlaşma Karlofça’dır.
İlk İslam devletinin temelleri Mekke’de atılmıştır.
İlk anayasamız 1876′daki I.Meşrutiyet Anayasasıdır.
Fatih Sultan Mehmet 12 Hristiyan devletini yıkmıştır.
Yıldırım Bayezid yıldırım lakabını Niğbolu Savaşı’na almıştır.
Osmanlı Devleti ilk deniz savaşı Venedikler’le yapmıştır.
Atatürk’e gazi ve maraşallik ünvanı Sakarya Savaşı’ndan sonra verilmiştir.
Osmanlı Devleti’nin son halifesi Abdülmecid’tir.
Dört işlemi ilk kez Sümer’ler bulmuştur.
Tarihte bilinen ilk büyük ve düzenli orduyu Akadlar kurmuştur.
Tarihdeki ilk yazılı antlaşma Kadeş’tir.
Parayı ilk kez Lidyalı’lar bulmuştur.
Mısırlı’lar Hiyogralif Yazısını kullanmıştır.
Anadolu’ya yazıyı ilk getirenler Asurlar’dır.
Miladi takvimi Mısırlı’lar oluşturtu,Romalı’lar geliştirdi.
İbraniler tarihte tek tanrılı inanca ,inanan ilk kavimdir.(Musevilik)
Tarihte ilk demokrasi örneğini Yunanlı’lar uygulamıştır.
Ağrı Dağı’nın eski adı Ararat’tır. Yüksekliği ise 5135km’dir.
T.C.’de ilk general Fevzi Çakmak’tır.
Türkler’in ilk kullandığı takvim 12 hayvanlı Türk takvimidir.
Yerleşik hayata geçen ilk Türk kavmi Uygurlar’dır.
Osmanlı Devleti ilk borcu Kırım Savaşı sırasında İngiltere’den almıştır.
Anadolu Hisarı Yıldırım B.tarafından, Rumeli Hisarı Fatih Sultan Mehmet tarafından yaptırılmıştır.
Musevilik’i resmi din olarak kabul eden ilk Türk devleti Hazarlar’dır.
Osmanlı padişahlarının tahta geçerken dağıttığı paraya “Cülüs” denir.
Şehid edilen ilk Osmanlı patişahı Genç Osman’dır.
Osmanlı Devleti’nde en fazla padişahlığı K.Sultan Süleyman yapmıştır.(46)
İlk Osmanlı parası Osman Bey,ilk gümüş para Orhan Bey,ilk altın para,Fatih Sultan Mehmet bastırmıştır.
Karikatürün doğmasını “Daumier” sağlamıştır.
Osmanlı Devleti,uçağı ilk kez birinci dünya savaşında kullanmıştır.
İlk kez Rumeliye geçiş Çimpe Kale’sinin alınmasıyla gerçekleşmiştir.
Karlofça ant.ile başlıyan gerileme Yaş ant.ile son bulmuştur.
Fransız ihtilali ile ortaya çıkan ilk isyan, Sırp isyanıdır.
Osmanlı Devleti’nden en son ayrılan millet Arnavutlar’dır.
Yunanlılar Edirne ant.ile ,Sırplar da Berlin ant. ile bağımsız olmuşlardır.
Reform ilk kez Almanya’da,Rönesans ise İtalya’da ortaya çıkmıştır.
İlk posta teşkilatı Lale devri’nde oluşturuldu.
İlk itfaiye teşkilatı Lale devri’nde oluşturuldu.
İlk kağıt fabrikası Lale devri’nde Yalova’da açıldı.
Matbaa ülkemize ilk kez Lale devri’nde gelmiştir.
İlk çiçek aşısı Lale devri’nde yapıldı.
İlk kumaş fabrikası Lale devri’nde İstanbul’da açıldı.
Suğdak Deniz Seferi ilk deniz aşırı seferidir.
Tarihte Türk adında kurulan ilk devleti Göktürk’lerdir.
Tarihteki ilk Türk devleti Hunlar’dır.
Miryekefelon Savaşı ile Anadolu Türkler’in anavatanı olmuştur.
Osmanlı Devleti’nin Afrika’da kaybettiği ilk toprak parçası Cezayir’dir.
Osmanlı Devleti’nin Afrika’da kaybettiği en son toprak parçası Traplusgarp’tır.
Halifelik Osmanlı’ya ilk kez Ridaniye Savaşı’ndan sonra geçmiştir.
İstanbul feth edilmeden önce 16 kez kuşatılmış fakat alınamamıştır.
İllere ilk kez vali gönderilme II.Mahmut zamanında başlamıştır.
İlk nüfus sayımı II.Mahmut zamanında yapılmıştır.
Musadere usulu ilk kez II.Mahmut zamanında kaldırılmıştır.
İlk medrese,1327′de Orhan Bey zamanında İznik’te açılmıştır.
Türk Edebiyatı’nın en eski yazılı kaynakları Orhun Yazıtları’dır.
İlk bireysel zeka testi 1905′te Fransız Binet ile Simon tarafından uygulanmıştır.
Anadolu’da kurulan ilk tarikat Baba İshak tarafından kurulan “Babailik”tarikatıdır.
Türk tarihinde ilk medrese Karahanlı’lar zamanında yapılmıştır.
Türkçe’yi resmi dil olarak ilan eden ilk devlet adamı Karamanoğlu
Mehmet Bey’dir.(13Mayıs1277)
Osmanlı Devleti’nde toplam 36 kişi padişahlık yapmıştır.
Osmanlı Devleti’nde en fazla padişah ismi Mehmed’tir.
Osmanlı Devleti ilk tanzimatı Rusya’ya vermiştir.
Osmanlı Devleti’nin Trakya’da feth ettiği en son toprak parçası İstanbul’dur.
İlk kez kavuk giyen Osmanlı padişahı 1.Bayezid’tir.
Osmanlı Devleti ile İran arasında yapılan ilk resmi antlaşma Amasya Antlaşması’dır.
Osmanlı padişahlarından hattat olan ilk ve padişah Abdülmecid’dir.
İlk posta teşkilatı İranlı’lar tarafından kurulmuştur.
Tarihte ilk yazıyı Sümer’ler kullanmıştır.
Aşıkzade Tarihi’ne göre ilk vergi uygulaması Osmanlılar’da Osman Gazi zamanında başlamıştır.
Osmanlılar’da ilk mali teşkilat 1.Murad zamanında kurulmuştur.
TBMM’nin kabul ettiği ilk kanun vergi kanunudur.
İlk vergi rekortmenimiz Türkiye Amatörler Birliği’nin kurucu başkanı Manizade Şevket Manioğlu’dur.
İlk yazılı vergi reformu bundan 4bin 400 yıl önce yapılmıştır.(Sümerler)
Osmanlı devletini ilk başkenti Bursa,son başkenti ise İstanbul’dur.
Osmanlı padişahının yetkilerini sınırlayan ilk belge Sened- İttifak’tır.(1808)
Azınlıklara ilk defa siyasal haklar Islahat Fermanı ile verilmiştir(1856)
31 Mart olayı Osmanlı tarihinde devletin temel düzenini değiştirmek için yapılan ilk ayaklanmadır.
Kurtuluş Savaşı’nda TBMM’nin ilk başarısı Ermeniler’e karşı kazanıldı.
Gümrü Ant. TBMM’nin uluslararsı alandaki ilk siyasi başarısıdır.(3 Aralık 1920)
Düzenli ordunun(8 Kasım 1920) ilk başarısı I.İnönü Savaşı’dır.
TBMM’nin ilk siyasal ilişki kurduğu devlet S.Rusya’dır.
İlk kurulan cemiyet Trakya Paşaeli Cemiyeti’dir.
İşgallere karşı ilk silahlı direnişi başlatan cemiyet Kilikyalılar Cemiyeti’dir.
EDEBİYAT
EDEBİYAT
Edebiyatımızda noktalama işaretini, ilk kez Şinasi ‘Şair Evlenmesi’nde kullanmıştır.
Edebiyatımızda ilk çeviri roman, Kamil Paşa’nın yaptığı Telemak’tır.
Edebiyatımızda ilk roman,Taaşşuk-u Talat-ı Fitnat’tır.
Edebiyatımızda ilk köy romanı,Nabizade Nazım’ın “Karabibik”adlı eseridir.
Edebiyatımızdaki ilk realist romancı Recaizade Mahmut Ekrem’dir.
Edebiyatımızdaki ilk realist roman Araba Sevdası’dır yazarı Recaizade Mahmut Ekrem’dir.
Edebiyatımızda ilk edebi roman,Namık Kemal’in “İntibah”adlı eseridir.
Edebiyatımızda ilk psikolojik roman,Eylül’dür(Mehmet Rauf)
Edebiyatımızda ilk tarihi roman,Namık Kemal’in “Cezmi”adlı eseridir.
Edebiyatımızda ilk kadın romancı Fatma Aliye’dir.
Edebiyatımızda ilk makaleyi Şinasi yazmıştır.(Tercüman-ı Ahval Mukaddimesi)
İlk tiyatro Şinasi’nin Şair Evlenmesi’dir.
Edebiyatımızdaki ilk pastoral şiir A.Hamit Tarhan’ın Sahra adlı şiiridir.
Edebiyatımızdaki ilk psikolojik roman denemesi Nabizade Nazım’ın Zehra adlı eseridir.
Edebiyatımızda çoçuklar üzerine yazılmış ilk eserler Nabi’nin Hayriye’si ve Sümbülzade Vehbi’nin Lütfiye’sidir.
Edebiyatımızdaki ilk eleştirmen Namık Kemal’dir.
İlk çoçuk yayınımız ise Eftal ve Mümeyyizdir.(1869)
Türk Edebiyatı’nda bilinen ilk çocuk gazetesi Çocuklar İçin Mümeyyiz’dir.
Aşık Veysel ilk olarak A.Kutsi Tecer tarafından Türk halkına tanıtılmıştır.
Hazine-i Evrak ilk edebiyat dergimizdir.
Türk Edebiyatı’nda iç monolok tarzı yazılmış ilk roman Bir Düğün Gecesi’dir.(A.Ağaoğlu)
Türk Edebiyatı’nda yayınlanmış ilk öykü kitabı Emin Nihat Tarlan’ın Müsameratname’dir.(1872)
Türk Edebiyatı’nda mensur şiir yazımı ilk defa Halit Ziya ile başlar.
Türk Edebiyatı’nda post-modern tarzda eser veren ilk yazarımız Oğuz Atay’dır.(Tutunamayanlar)
Türk Edebiyatı’nda batıdan yapılan ilk fabl çevirisi Şinasi tarafından yapılmıştır.
Türk Edebiyatı’nda yazıya geçirilen ilk masallar Billur Köşk Masalları’dır.
Türk masalları ilk defa yurt dışnda 16.Lui döneminde Fransa’da yayınlanmıştır.
Türk masallarını ilk defa derleyen İ.Kunoş adlı Macar bilim adamıdır.
Divan Edebiyatı’nın ilk şairi Hoca Dehhani, son şairi ise Şeyh Galip’dir.
İlk yerli çizgi roman, Türk Kahramanı Köroğlu’dur.(1953)
Ülkemizde ilk çocuk çizgi roman türü Kara Maske’dir.(1943)
Dünyada ilk özgün çizgi roman New Fund’dur.(1935)
Dünyada ilk özgün çizgi macera hikayesi Dick Tracy’dir.(Chester Gould)
Dünyada ilk kez resimle yazıyı birleştiren,konuşma balonları hazırlayan ressam William Hogarth’tır.(1697-1908)
Beyanname ile yayın hayatına giren ilk edebiyat topluluğu Fecr-i Ati’dir.
Cumhuriyet sonrası ilk beyanname yayınlayan edebi topluluk Yedi Meşaleciler’dir.
Yahya Kemal bütün şiirlerini aruzla yazmıştır ,yalnız Ok şiiri hece vezni ile yazmıştır.
Kutatgu Bilik ilk Türk dünyası ansiklopedisisidir.
İlk yerli çizgi roman Türk Kahramanı Köroğlu’dur.
Ülkemizdeki ilk çocuk çizgi roman türü Kara Maske’dir.
Batılı tekniğe uygun ilk ilk roman Aşk-ı Memnu’dur.
Aruzla yazılan ilk manzum tiyatro eseri Eşber’dir.(A.Hamit Tarhan )
Heceyle yazılan ilk manzum tiyatro eseri Binnaz’dır.(Y.Ziya Ortaç)
İlk bibliyoğrafya Keşfiz-Zünun’dur.(K.Çelebi)
İlk hatıra kitabı Babürname’dir.(Babürşah)
İlk hamse yazarı Ali Şir Nevai’dir.
Edebiyatımızdaki ilk antoloji Harabat’tır.(Z.Paşa)
Edebiyatımızdaki ilk atasözleri kitabı Durub-ı Emsal-i Osmaniye’dir.(Şinasi)
İlk mizah dergisi Diyojen’dir.(Teodor Kasap)
Edebiyatımızdaki ilk hikaya kitabı Letafet-i Rivayet’tir.(A.Mithat)
Basılan ilk küçük hikaye kitabı Küçük Şeyler’dir.(S.Sezai,ilk gerçekçi hikaye)
Edebiyatımızdaki ilk fıkra yazarı Ahmet Rasim’dir.
Bilinen ilk Türk yazarı Yollug Tigin’dir.
İlk siyasetname eseri Kutadgu Bilig’tir.
İlk mensur şiir yazarı R.Mahmut Ekrem’dir.
İlk sözlük kitabımız Divan-i Lügatit Türk’tür.(K.Mahmut)
İlk sosyolog Ziya Gökalp’tir.
İlk edebi tartışma Ziya Paşa ile Namık Kemal arasında olmuştur.
Ülkemizdeki ilk müslüman kadın tiyatrocu Afife Jale’dir.
Edebiyatımızdaki ilk çağdaş roman Mai ve Siyah’tır.(Halit Ziya)
Dünyada bilinen en eski destan Gılgamış’tır.
Dünyadaki ilk kadın romancı Afraben’dir(Afrahat)
Dünya edebiyatındaki ilk realist roman Madama Bovary’dir.
Türk Edebiyatı’ndaki ilk deneme yazarı Nurullah Ataç’tır.
İlk tezkiremiz Mecalis’ün Nefais’tir.(A.Şir Nevai’dir)
İlk mizah gazetemiz Diyojen’dir.(N.Kemal)
İlk matbaada basılan ilk kitabımız Vankulu Lügati’dir.
Türkler’in kullandığı ilk alfabe Göktürk Alfabesi’dir.
İlk edebi topluluk Servet-i Fünun’dur.
İlk divan sahibi sanatçımız Yunus Emre’dir.
Türk şiirinin en eski lirik şiir örneği Aprın Çar Tigin’dir.
Nobel edebiyat ödülünü il kez İsviçre kazandı.
Türkçe’nin ilk gramer kitabını Baskakov yazmıştır.
Aydınlar arasında heceyi ilk kez deneyen sanatçı M.Emin Yurdakul’dur.
Şiirde ilk defa Türk kelimesini kullanan sanatçımız M.Emin Yurdakul’dur.
Serbest müstezatı aruzla deneyen ilk şairimiz Tevfik Fikret’tir.
Şiirde noktalam işaretini ilk kez kullanan Servet-i Fünun sanatçısı Tevfik Fikret’tir.
Divan Edebiyatı’nın Sebk-i Hindi tarzını ilk temsilcisi Naili’dir.
Edebiyatımızda serbest vezni ilk kez Nazım Hikmet kullanmıştır.(1929)
Edebiyatımızda anjabmanı ilk kez Tevfik Fikret kullanmıştır.
İlk Türkçe gazete 1831′de kurulan Takvim-i Vaka’dır.
İlk Türkçe özel gazete 1860′da kurulan Tercüman-ı Ahval’dır.
İlk Nobel Edebiyat Ödülü alan ilk Müslüman yazar Necip Mahfuz’dur.(Kayra)
Dünyada bilinen en uzun destan Kırgızlar’ın Manas Destanı’dır.
En uzun ömürlü edbiyet dergimiz 1933 yılında çıkmaya başlayan Varlık Dergisi’dir.
Türkiye’de lügat sözlük hakkında yazılan ilk lügat Bir Lügt Bulamadım’dır.(M.Doğan)
Amerikan Kız Koleji’nde okuyan ilk Türk Halide Edip Adıvar’dır.
Hayat hikayesini İngilizce yazan ilk yazarımız Halide Edip Adıvar’dır.
Milli Mücadele’de bulunan ilk kadınlarımızdan biri Halide Edip Adıvar’dır.
Türkiye’de kurulan ilk kadın derneği kurucularından biri Halide Edip Adıvar’dır.
Atatürk’e muhalefet olan ilk kadınlarımızdan biri Halide Edip Adıvar’dır.
Sürgüne gönderilen ilk kadınlarımızdan biri Halide Edip Adıvar’dır.
Tarihte Bugun 10
10/01/1863 Dünyanın ilk metrosu olan Londra metrosunun ”Metropolitan” adı verilen ilk hattı açıldı.
10/01/1900 Dünya Şampiyonu, Pehlivan Kara Ahmet, “Şampiyonlar Şampiyonu” ünvanını aldı.
10/01/1905 Paris Komünü’nün önde gelen kadın militanlarından anarşist Louise Michel.
10/01/1913 1969-89 arasında Çekoslovakya lideri olan Slovak Komünist Gustav Husak.
10/01/1920 Milletler Cemiyeti kuruldu. Amerika Birleşik Devletleri cemiyete katılmadı
10/01/1921 1. İnönü Zaferi; Albay İsmet Bey komutasında Türk ordusu, Yunan ordusu ile, İnönü’de karşı karşıya geldiler. Yunan ordusu yenildi.
10/01/1926 Alman sinema yönetmeni Fritz Lang’ın Metropolis adlı filmi gösterime girdi.
10/01/1926 Heyet-i Fesadiye davası sonuçlandı. Aslında üç ayrı dava söz konusuydu. Çerkes Ethem’in Kuva-yı Seyyaresi’nin Bolşevik Taburu Komutanı İsmail Hakkı Bey; boşandığı eşini öldürten Miralay Osman; Kürt isyanıyla birlikte Ankara muhitinde bir isyan hareketi giriştiği gerekçesiyle Kırşehir Milletvekili Rıza Bey idama mahkûm oldu.
10/01/1928 Sovyetler Birliği, Troçki’nin sürgüne gönderilmesine karar verdi.
10/01/1933 İspanya’da ayaklanmalar yaygınlaştı; sıkıyönetim ilan edildi.
10/01/1940 Pierre Louys’in Afrodit adlı kitabıyla ilgili davaya başlandı. Kitap müstehcenlikle suçlanıyordu.
10/01/1944 Nuri Demirağ’ın fabrikasında üretilen yolcu uçağının uçuş tecrübesi Yeşilköy’de yapıldı.
10/01/1945 1960′lardan bu yana rock ve pop dünyasını sürükleyen eserleri seslendiren ve besteleyen İngiliz şarkıcı ve besteci Rod Stewart.
10/01/1945 Teşrinevvel, Teşrinisani, Kânunuevvel ve Kânunusani aylarının adları, Ekim, Kasım, Aralık ve Ocak olarak değiştirildi.
10/01/1945 Anayasa dilinde yeni Türkçe kelimelerin kullanılması kabul edildi.
10/01/1945 Yazar Osman Cemal Kargılı.
10/01/1946 Gazeteciler Cemiyeti (Ankara) kuruldu
10/01/1947 Demokrat Parti 1. Kongresi’nde “Hürriyet Misakı” kabul edildi. Raporda Anayasa’ya aykırı yasaların kaldırılması, Anayasa’nın tam olarak uygulanması, yeni seçim yasası hazırlanması ve cumhurbaşkanlığı ile parti genel başkanlığının birbirinden ayrılması isteniyordu.
10/01/1959 Eski İçişleri Bakanı Şükrü Kaya.
10/01/1961 Basın çalışanlarıyla ilgili 212 sayılı kanunun yürürlüğe girdi. Bu yasayı protesto eden gazete sahipleri 3 gün süreyle gazete çıkarmama kararı aldılar.
10/01/1961 Çalışan Gazeteciler Bayramı kutlanmaya başladı.
10/01/1968 Ankara’da Dördüncü Sanayi Kongresi toplandı. Kongre’de “yabancı sermaye” konusu tartışıldı.
10/01/1968 Kurtuluş Savaşı komutanlarından Ali Fuat Cebesoy.
10/01/1971 500′ü aşkın mülki amir hükümeti protesto için eylem kararı aldı. Başbakan Süleyman Demirel bu nedenle bir genelge yayımladı. “Direnişe geçen memurlar suç işliyor” dedi.
10/01/1972 Askeri Yargıtay Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan’ın idamını onayladı.
10/01/1978 Başbakan Bülent Ecevit “Ekonomide ve devlet yapısında bir enkaz devralmış durumdayız” dedi.
10/01/1984 Kürtaj yasallaştı.
10/01/1984 Alpaslan Türkeş’in tahliye istemi 21. kez reddedildi
10/01/1985 Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu’nda (TRT) “anı, devrim, özgürlük, ulus” gibi 205 sözcüğün kullanılması yasaklandı. Bu sözcüklerin “Türkçe’nin yapı ve işleyişine ters düştüğü” ileri sürüldü.
10/01/1988 Yurtdışında basılan 440 yayının ülkeye girmesi yasaklandı.
10/01/1989 Cumhurbaşkanlığı ve Başbakanlık Muhabirleri Derneği kuruldu.
10/01/1992 “32. Gün” programı, Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu Yönetim Kurulu tarafından yayından kaldırıldı. Yapımcı Mehmet Ali Birand’la anlaşma feshedildi.
10/01/1995 The Marmara Oteli pastanesinin 30 Aralık 1994′te bombalanması sırasında ağır yaralanarak tedavi altına alınan Cumhuriyet gazetesi sinema eleştirmeni, yazar Onat Kutlar öldü.
10/01/1999 Susurluk davası kapsamında da aranan Haluk Kırcı yakalandı. Haluk Kırcı Ankara Bahçelievler’de 7 Türkiye İşçi Partisi (TİP) üyesi gencin öldürülmesiyle ilgili davada 7 kez idam cezası almıştı.
10/01/2000 Emekli Büyükelçi Semih Günver, 93 yaşında Ankara’da öldü.
10/01/2001 Türk edebiyatının usta kalemlerinden, ünlü şair ve yazar Necati Cumalı, 80 yaşında vefat etti
Tarihte Bugun 9
09/01/1853 Osmanlı devleti için ”hasta adam” tabiri ilk kez Rus Çarı I. Nikola tarafından kullanıldı.
09/01/1890 Çek romancı kısa öykü, oyun ve deneme yazarı Karel Capek.
09/01/1905 Moskova’da Kışlık Saray’a yürüyen işçilerin üzerine ateş açıldı.
09/01/1908 İkinci Cinsiyet adlı incelemesiyle bilinen, varoluşçuluk akımını edebiyatta sürdüren Fransız yazar ve feminist Simone de Beauvoir.
09/01/1922 Gine Cumhuriyeti’nin ilk başkanı (1958-84), önde gelen Afrikalı siyasetçilerden Sékou Touré.
09/01/1926 Piyango çekilişinin sadece Tayyare Cemiyeti’ne ait olduğuna ilişkin kanun kabul edildi.
09/01/1936 Ankara’da Dil ve Tarih-Coğrafya Okulu Atatürk’ün de katıldığı bir törenle açıldı; törende konuşan Milli Eğitim Bakanı Saffet Arıkan “Çürümüş görünen dünya kültürünü yeniden yaratacak olan Türk çocuklarıdır” dedi.
09/01/1937 Josef Stalin’in sürgüne gönderdiği Lev Troçki Meksika’ya gitti.
09/01/1941 1960′larda gençliğin Amerikan halk müziğine ilgisini çeken şarkıcı ve siyasal eylemci Joan Baez.
09/01/1942 Türk Tarih Kurumu Ziya Gökalp’in bütün eserlerinin yayımlanmasına, Türk Dil Kurumu da yeni bir Kuran çevirisine karar verdi.
09/01/1951 Diyanet İşleri Başkanı Ahmet Hamdi Akseki.
09/01/1955 Devlet Operası sopranosu Leyla Gencer temsiller vermek üzere İtalya’ya gitti.
09/01/1964 Yazar Halide Edip Adıvar.
09/01/1966 800 kişilik ilk işçi kafilesi Almanya’ya hareket etti.
09/01/1968 Ankara Yüksek İhtisas Hastanesi’nde bir köpeğin kalbi değiştirildi. Ameliyattan kırk dakika sonra bakım güçlüğü nedeniyle köpek öldürüldü.
09/01/1969 Ortadoğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) bir ay süreyle tatil edildi. 6 Ocak günü üniversitede Amerikan Büyükelçisi Robert Komer’in makam otomobili öğrenciler tarafından yakılmıştı.
09/01/1970 İngiltere’de yapılan açıklamaya göre bir hafta içinde Hong Kong gribinden 2850 kişi öldü.
09/01/1978 Akaryakıt sıkıntısı had safhada; akaryakıtı biten hastaneler hasta kabul etmemeye ve yatan hastaları taburcu etmeye başladılar.
09/01/1982 Ressam ve yazar Nurullah Berk.
09/01/1984 Yargıtay bir karar verdi; emekli işçiye verilen altın madalyanın bedeli, kıdem tazminatından düşülecek.
09/01/1987 Yargıtay, Milliyetçi Hareket Partisi’nin Alparslan Türkeş’in üzerinde bulunan mal varlığının hazineye devrine karar verdi.
09/01/1990 Şair Cemal Süreya.
09/01/1991 Toplu taşım araçlarında sigara içilmesi ve tütün mamullerinin reklamının yapılması yasaklandı.
09/01/1995 Güner Ümit’in, İnter Star’da yayınlanan “Süper Turnike” programında, Alevilerde “ensest” olduğunu ima eden sözleri üzerine, Aleviler iki gün boyunca televizyon önünde gösteri yaptı. 2 günün sonunda programın yayından kaldırılacağı açıklandı.
09/01/1996 Evrensel Gazetesi muhabiri Metin Göktepe’nin cesedi Eyüp Spor Salonu’nun yakınındaki arsada bulundu. Gazeteci Metin Göktepe bir gün önce görevini yaparken polisçe engellenmiş ve gözaltına alınmıştı.
09/01/1996 Balerin, koreograf Duygu Aykal, 45 yaşında öldü.
09/01/1996 Sabancı Holding Yönetim Kurulu Üyesi Özdemir Sabancı, Toyotasa Genel Müdürü Haluk Görgün ve sekreter Nilgün Hasefe Sabancı Center’da vurularak öldürüldüler. Olayı, DHKP-C örgütü üstlendi.
09/01/1997 Başbakanlık Kriz Yönetimi Merkezi yönetmeliği Resmi Gazete’de yayımlandı. Yönetmelik kriz hallerinde kimi yürütme yetkilerini Genelkurmay Genel Sekreterliği’ne veriyor
Tarihte Bugun 8
08/01/1329 İtalyan seyyah Marco Polo, Venedik’te öldü.
08/01/1642 Astronomi bilgini Galileo öldü.
08/01/1784 Osmanlı Devleti’nin Rusya’nın Kırım’ı ilhakını bir “sened” ile resmen tanıması.
08/01/1823 Charles Darwin’den önce doğal seçme yoluyla türlerin evrimine ilişkin görüşleri ortaya atmasıyla bilinen İngiliz toplum ve doğa bilimci, coğrafyacı ve eleştirmen Alfred Russel Wallace.
08/01/1896 Şilili romancı ve kısa öykücü Manuel (Sepúlveda) Rojas.
08/01/1916 Müttefik kuvvetleri Osmanlı ordusunun Çanakkale direnişini kıramadılar. Yenilgiye uğrayarak Gelibolu yarımadasından çekilmeye başladılar. Başarısızlığı nedeniyle İngiliz Deniz Kuvvetleri komutanı Amiral Winston Churchill görevinden istifa etti.
08/01/1918 ABD Başkanı Woodrow Wilson, Temsilciler Meclisi ve Seanato’nun ortak toplantısında Avrupa’da kalıcı barışın sağlanması için kendi adıyla anılacak olan 14 prensibi ortaya attı.
08/01/1935 Besteci Rauf Yekta Bey.
08/01/1942 Patlayan kara delikler teorisiyle görelilik teorisi ve kuantum mekaniğinde çığır açan İngiliz teorik fizikçi Stephen W. Hawking.
08/01/1943 Yoksullara ucuz ekmek verilmesine ilişkin kararname yayımlandı.
08/01/1945 Büyük İskenderun Limanı hizmete açıldı.
08/01/1946 Celal Bayar Demokrat Parti ( DP) Genel Başkanı oldu.
08/01/1947 İngiliz şarkıcı, şarkı sözü yazarı ve sinema oyuncusu David Bowie.
08/01/1954 Sûfi Kemâli Efendi.
08/01/1961 Dünya şampiyonu güreşçi Yaşar Doğu.
08/01/1967 Yazar İlhan Tarus.
08/01/1976 Çin Halk Cumhuriyeti Başkanı Çu En- Lay.
08/01/1977 Cumhuriyet Halk Partisi lideri Bülent Ecevit, milletvekillerine yapılan zamlara tepki gösterdi; maaş zammını kabul etmeyeceğini açıkladı.
08/01/1982 Yılmaz Güney “komünizm propagandası yapmaktan” gıyabında 7,5 yıla mahkum edildi.
08/01/1984 Başbakan Turgut Özal Türk Parasını Koruma Kanunu’nun herkesin başına bela olduğunu söyledi
08/01/1986 8 Sanatçıya Yükseköğrenim Kurulu (YÖK) tarafından “profesörlük” unvanı verildi. Unvan verilen sanatçılar arasında Yıldız Kenter, Hikmet Şimşek ve Nüvit Kodallı da vardı
08/01/1986 Henry Miller’in Oğlak Dönencesi adlı romanı, “müstehcen” olduğu gerekçesiyle toplatıldı.
08/01/1988 Balerin Duygu Baykal.
08/01/1988 Bülent Ersoy’un sahneye çıkma yasağı kaldırıldı. Operasyonla cins değiştiren Bülent Ersoy’un sahneye çıkmasına Emniyet Genel Müdürlüğü 7 yıldır izin vermiyordu.
08/01/1991 Hükümetle anlaşan maden işçileri eylemlerine son vererek Zonguldak’a döndüler.
08/01/1992 Ankara’da bir depoda kilitli tutulan “yasak” kitaplar Kültür Bakanlığı’nda sergilenmeye başladı. Kitaplar ileride oluşturulacak Demokrasi ve İnsan Hakları Müzesi’ne konulacak.
08/01/1993 Aziz Nesin, “12 Eylül’de 5 deli kuyuya taş attı, 60 milyon insan çıkaramıyor” dedi.
08/01/1996 Fransa’nın devlet başkanlarından François
Tarihte Bugun 7
07/01/1851 Rusya’da Narodnik (Halkçı) hareketin ilk liderlerinden devrimci sosyalist, Nikolay Vasilyeviç Çaykovskiy.
07/01/1906 Pek çok ülkenin deniz kuvvetlerinden büyük bir süpertankerler ve yük gemileri filosuna sahip Yunan armatör Aristotle Sokrates Onassis.
07/01/1908 Swing döneminin başlıca trompetçilerinden Afrika kökenli Amerikalı caz müzisyeni Henry Allen.
07/01/1916 Üç kez SSCB, üç kez Avrupa ve dört kez de Olimpiyat şampiyonu Estonyalı satranççı Paul Keres.
07/01/1924 Milli Eğitim Bakanlığı yabancı okulların binaları içindeki dini alamet ve işaretlerin kaldırılması için genelge yayımladı.
07/01/1935 İtalya diktatörü Benito Mussolini ile Fransa dışişleri bakanı Roma’da görüştü. Resmi açıklamaya göre iki ülkenin Afrika’daki çıkarlarıyla ilgili anlaşmalar yapıldı.
07/01/1942 Hamlet davası sonuçlandı. Muhsin Ertuğrul, Peyami Sefa ve Celaleddin Ezine’ye verilen cezalar ertelendi.
07/01/1944 Çorap imalatı hakkı Sümerbank’a verildi.
07/01/1944 İdare hukuku Profesörü Muslihiddin Adil Taylan.
07/01/1946 Demokrat Parti (DP) resmen kuruldu.
07/01/1950 Karabük Demir ve Çelik İşletmesi’nde Zeynep adı verilen yüksek fırın hizmete açıldı.
07/01/1950 Demokrat Parti yeni Seçim Kanunu’yla ilgili bildiri yayınladı:”Önümüzdeki seçimler mutlaka dürüst olmalıdır.”
07/01/1954 Demokrat Parti Genç Demokratlar adında bir gençlik örgütü kurdu.
07/01/1957 Milli Türk Talebe Birliği “rock and roll” ve “striptiz”in yasaklanmasını istedi.
07/01/1963 Cibali Tütün Fabrikası’nda 3500 işçi yemek boykotu yaptı.
07/01/1967 Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı bir açıklama yaptı; Türkiye’de 25.000 frengili,10.000 cüzamlı, 750.000 veremli var.
07/01/1968 Besteci Fahri Kopuz.
07/01/1979 Vietnam birlikleri Kampuçya başkenti Pnom Penh’i ele geçirerek Kızıl Kmer rejimini ve Başkan Pol Pot’u devirdi.
07/01/1979 Hindistan’da yapılan seçimleri İndira Gandhi’nin Kongre Partisi kazandı.
07/01/1984 Fotoğraf ve sinema sanatçısı Baha Gelenbevi.
07/01/1984 Başbakan Turgut Özal ilk basın toplantısını düzenledi.
07/01/1989 Japonya İmparatoru Hirohito.
07/01/1992 Cemal Süreya Şiir Ödülü Adnan Özer ve Süreyya Berfe’ye verildi.
07/01/1997 Demokrat Türkiye Partisi kuruldu. Partinin genel başkanlığına Hüsamettin Cindoruk seçildi.
07/01/1999 ABD Başkanı Bill Clinton’ın azli istemiyle açılan dava başladı
Tarihte Bugun 6
06/01/1832 19. yüzyıl sonlarının en hünerli ve başarılı kitap illüstratörlerinden biri sayılan Fransız baskı ve gravür ustası (Paul-)Gustave Doré.
06/01/1838 Samuel Morse, kendi geliştirdiği ”Morse Alfabesi”ni açıkladı.
06/01/1849 Osmanlı egemenliğine karşı Bulgar ulsual ayaklanmasının kahramanlarından şair Hristo Botev.
06/01/1850 Karl Marx’ın kapitalist ekonominin tasfiyesi ve iktidarın proletarya tarafından fethi düşüncesini gözden geçirmeye girişen ilk revizyonistlerden Alman sosyalist Eduard Bernstein.
06/01/1883 Lübnan kökenli Amerikalı felsefi denemeci, şair ve ressam Halil Cibran.
06/01/1913 1970-80 arasında Polonya Komünist partisi Genel Sekreteri Edward Gierek.
06/01/1921 Yunan birliklerinin Eskişehir ve Afyon doğrultusundaki taarruzuyla I. İnönü Savaşı başladı.
06/01/1924 Yazar Hafız İbrahim Efendi İstiklal Mahkemesi tarafından bir sene hapse mahkum edildi. Hafız İbrahim Efendi İslamiyette Ahlak ve Kadınlarda Tesettür adlı broşürde irtica propagandası yapmakla suçlanıyordu.
06/01/1927 İstanbul liman şirketi ile mavnacılar arasındaki anlaşmazlığa polis müdahale etti. Polislerden dördü yaralandı.Gözaltına alınan 300 mavnacıdan 34′ü tutuklandı.
06/01/1929 Yugoslavya Kralı Aleksandr parlamentoyu feshetti ve ülkede askeri diktatörlük kurdu.
06/01/1938 Nazi baskısından kaçan Sigmund Freud Londra’ya gitti.
06/01/1954 İsmail Ezheri Sudan’ın ilk başbakanı oldu.
06/01/1955 On iki Ada karasuları sınırının saptanması için Yunanistan ile görüşmelere başlandı.
06/01/1956 Kanada’da 14 ülkenin katıldığı hava gösterisi yarışmalarında Türkiye birinci oldu.
06/01/1959 Dilbilimci Baha Toven 78 yaşında öldü.
06/01/1960 Mersin Rafinerisinin temeli atıldı.
06/01/1961 Milli Birlik Komitesi,147 öğretim üyesinin üniversiteye dönmesi ile ilgili tasarıyı gündeminden çıkardı.
06/01/1961 Kurucu Meclis ilk toplantısını yaptı.
06/01/1963 Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) Siirt’te zengin bir petrol damarı buldu.
06/01/1968 İmar ve İskân Bakanı Haldun Menteşeoğlu konut sorununu dile getirdi. “İstanbul 8 milyona çıkarsa ne yaparız?” dedi.
06/01/1969 Ortadoğu Teknik Üniversitesi’ni (ODTÜ) ziyaret eden Amerikan Büyükelçisi Robert Komer’in makam otomobili öğrenciler tarafından yakıldı.
06/01/1971 İstanbul’da Devlet Güzel Sanatlar Akademisi’nde işten atılan 15 model çıplak olarak protesto gösterisi yaptı.
06/01/1972 Siyaset insanı ve diplomat Tevfik Rüştü Aras
Tarihte Bugun 5
1863 Kendi adıyla bilinen sahne uygulayıcılığının yaratıcısı, Rus tiyatro oyuncusu, yönetmeni ve yapımsıcısı ve Moskova Sanat Tiyatrosunun kurucusu Konstantin Sergeyeviç Stanislavskiy.
05/01/1876 İkinci Dünya savaşı sonrası Federal Alman Cumhuriyetinin ilk başbakanı, Hıristiyan Demokrat politikacı Konrad Adenauer.
05/01/1895 Fransa’nın askeri sırlarını Almanya’ya vermekten mahkum olan Yahudi kökenli Fransız subay Alfred Dreyfus’ün rütbeleri söküldü. Dreyfüs Olayı olarak bilinen adli skandal başladı.
05/01/1897 Japonya’da İkinci Dünya Savaşı sonrasında işçiler ve aydınlar arasında komünist olmayan demokratik sosyalizm düşüncesinin yaygınlaşmasına yaptığı katkılarla tanınan Marksist düşünür Miki Kiyoşi.
05/01/1919 Alman Nasyonal Sosyalist Partisi kuruldu.
05/01/1921 Çerkez Ethem ve kardeşleri, işgal kuvvetlerine sığındılar.
05/01/1921 İkinci Dünya Savaşı sonrasında Alman tiyatrosunun canlanmasında eserleriyle önemli rol oynayan İsviçreli oyun yazarı, romancı ve denemeci Friedrich Dürrenmatt.
05/01/1922 Adana düşman işgalinden kurtuldu.
05/01/1928 19×7-73 arasında Pakistan Cumhurbaşkanlığı ve 1973-77 arasında Başbakanlık görevlerinde bulunan ve 1977′de bir askeri darbeyle devrilerek idam edilen popüler siyasetçi Zülfikar Ali Butto.
05/01/1929 Anadolu-Bağdat ve Mersin-Tarsus demiryolları ile Haydarpaşa Garı devletleştirildi.
05/01/1930 Sovyetler Birliği’nde tarımın kolektivizasyonu başladı.
05/01/1931 Yeni gerçekçilikle başladığı yazarlık yaşamında yapısalcı ve biçimci teknikleri kullanarak avangard romancılığa öncülük eden İspanyol romacı, kısa öykücü ve denemeci Juan Goytisolo
05/01/1932 İtalyan edebiyat eleştirmeni, romancı ve göstergebilimci Umberto Eco.
05/01/1934 Avukatlar Birliği’nin ilk kongresi İzmir’de yapıldı.
05/01/1951 Türkiye’de1,1 milyon işsiz olduğu açıklandı.
05/01/1953 Karikatürist Ramiz Gökçe.
05/01/1959 Hüseyin Yılmaz’ın “Umumi İzafiyet Üzerine Yeni Nazariye” adlı çalışması yılında bugün “Physical Review”de yayımlandı.
05/01/1960 Kim dergisi sorumlu yazı işleri müdürü Şahap Balcıoğlu hakkında kesinleşen 16 aylık cezayı çekmek üzere günü cezaevine girdi.
05/01/1961 Yassıada duruşmaları devam ediyor; 6-7 Eylül olayları davası sonuçlandı. Sanıklardan Adnan Menderes, Fatin Rüştü Zorlu ve eski İzmir Valisi Kemal Hadımlı mahkûm oldular. Aynı gün Fuad Köprülü ile Fahrettin Kerim Gökay Yassıada’dan tahliye edildi.
05/01/1968 Çekoslovakya Komünist Partisi liderliğine Alexander Dubçek getirildi. Alexander Dubçek reformcu kişiliğiyle tanınıyordu.
05/01/1972 Türkiye Radyo Televizyon Kurumu (TRT) Yönetim Kurulu üyesi Emin Galip Sandalcı beraat etti. Emin Galip Sandalcı 4,5 aydır tutukluydu.
05/01/1973 Bankaların ikramiye olarak apartman katı vermesi yılında bugün yasaklandı.
05/01/1975 Şair ve yazar Arif Nihat Asya.
05/01/1976 Olimpiyat ve dünya şampiyonu güreşçi Hamit Kaplan.
05/01/1980 Adalet Bakanlığı, siyasal suçlara ilişkin ceza artırımını öngören Türk Ceza Kanunu (TCK) değişiklik tasarısını yılında bugün Başbakanlığa sundu.
Tarihte Bugun 4
/01/1785 Özellikle çocuklar için Alman halk şarkı ve masallarını derleyerek folklor bilimine öncülük eden Alman, Jacob Ludwig Carl ve Wilhelm Grimm kardeşler.
04/01/1809 Görme engellilerce yaygın olarak kullanılan ve kendi adıyla anılan baskı ve yazı tekniğini icat eden Fransız eğitimci Louis Braille.
04/01/1927 Şair ve yazar Süleyman Nazif;
04/01/1932 Hindistan’da Mahatma Ghandi tutuklandı.
04/01/1932 İspanya’nın ruhunu trajediler ve flamenco dansına dayalı dramlarla çözümleyen İspanyol film yönetmeni Carlos Saura,.
04/01/1935 Dünya ağır sıklet boks şampiyonluğunu iki kez ele geçiren ilk profesyonel boksör Amerikalı Floyd Patterson.
04/01/1939 Japonya’da faşist Hiranuma başbakan oldu.
04/01/1942 Ünlü İngiliz jazz-rock müzisyeni John McLaughlin
04/01/1942 Beden Terbiyesi Ankara bölgesi güreş müsabakaları yapıldı. Yaşar Doğu, Halit Balamir, Aziz Kiper ve Celal Atik birinci oldular.
04/01/1944 Sovyet askerleri savaş öncesi Polonya sınırını geçti.
04/01/1948 Burma bağımsızlığını ilan etti.
04/01/1950 Hastalık ve Analık Sigortası Kanunu kabul edildi.
04/01/1950 Türk-Yugoslav Ticaret Antlaşması imzalandı.
04/01/1951 Komünist birlikler Kore’de Seul’u işgal etti.
04/01/1954 Cumhurbaşkanı Celal Bayar Kayseri’de Türkiye’nin ilk İşçi Bankasını açtı.
04/01/1960 Veba adlı romanıyla ünlü Fransız yazar Albert Camus;
04/01/1960 Amerikan Ajansı’nın yıllık raporunda Türk basını için, “Doğrudan doğruya sansür mevcut olmamakla beraber, sıkı kanunlar basın üzerinde kontrole yol açmaktadır” dendi.
04/01/1961 Yıldız ve Müşfik Kenter 1960-1961 sezonunun en başarılı sanatçıları seçildiler.
04/01/1961 Bakanlar Kurulu toplu olarak istifa etti.
04/01/1962 Amerika Birleşik Devletleri Başkanı John F. Kennedy Güney Vietnam’a daha fazla asker göndereceklerini açıkladı.
04/01/1965 Amerikan asıllı İngiliz şair ve oyun yazarı T. S. Eliot.
04/01/1967 490 kilometre uzunluğundaki Batman-İskenderun petrol boru hattı hizmete açıldı.
04/01/1969 Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi (CKMP) Genel Başkan Yardımcısı Hakkı Yılanlıoğlu, “Bu memleket Moskof uşaklarının değil, Ergenekon aslanlarınındır” dedi.
04/01/1969 Her Türlü Irk Ayrımcılığının Kaldırılmasına Dair Uluslararası Sözleşme kabul edildi. Türkiye sözleşmeyi 2001′de onayladı.
04/01/1972 Ankara Sıkıyönetim Komutanlığı bir açıklama yaptı: Arananları ihbar edenlere 100 bin lira verilecek.
04/01/1976 Çanakkale’de antik Truva kentinin bulunduğu yere 12 metre yüksekliğinde ”Truva Atı” yapıldı.
04/01/1979 Anadolu Ekspresi ile Boğaziçi Ekspresi, Sincan yakınlarında çarpıştı. Kazada 19 kişi öldü, çok sayıda kişi yaralandı.
04/01/1982 Organ nakli yasası Danışma Meclisi’nde kabul edildi.
04/01/1982 100000 kişinin yurtdışına çıkışı yasaklı.
04/01/1985 Devlet Bakanı İsmail Özdağlar yolsuzlukla suçlandı ve görevinden istifa etti.
04/01/1991 36 gündür grevde olan binlerce maden işçisi Zonguldak’tan Ankara’ya yürüyüşe geçti.
04/01/1994 İSKİ (İstanbul Su ve Kanalizasyon İşletmesi) Skalı’na adları karışan İstanbul Belediye Başkanı Nurettin Sözen ve Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP) İl başkanı Yüksel Çengel beraat ettiler.
04/01/1996 Ümraniye E Tipi Cezaevi’nde çıkan olaylarda 3 kişi öldü, 67 kişi yaralı.
04/01/2004 Gürcistan’da ”Kadife devrimin” öncülerinden Mikhail Saakaşvili, Eduard Şevardnadze’nin yerine devlet başkanı seçildi.
04/01/2004 Afganistan’da büyük meclis Loya Jirga yeni anayasayı kabul etti